داوری چیست و چرا شرکتها آن را ترجیح می دهند؟
داوری چیست و چرا شرکتها آن را ترجیح می دهند؟
داوری چیست و چرا شرکتها آن را ترجیح می دهند؟ از آنجا اهمیت دارد که در جوامع هرچه روابط انسانی و اقتصادی و قراردادی گسترده تر و پیچیده تر گردد، اختلافات بین شرکتها و افراد به طبع آن افزایش پیدا می کند. این اختلافات صرفا نمی تواند از طریق دادگاهها حل شود. حجم پرونده های دعاوی بحدی زیاد می گردد که دستگاههای قضایی به تنهایی نمی تواند از پس آنها برآیند.
در بحث اینکه داوری چیست و چرا شرکتها آن را ترجیح می دهند؟ بایستی اول بدانیم داوری چیست؟ داوری ، بهترین روش جایگزین دستگاههای قضایی برای حل و فصل اختلافات است. در حقیقت داوری یک پل ارتباطی بین مذاکره و قضاوت هست. طرفین در اختلافات اگر بخواهند از طریق دادگاه اقدام کنند، ممکنست ماهها و حتی سالها درگیر دادگاهها گردند. وقتی آنها مشکلشان را به یک شخص بی طرف بسپارند، تا با توجه به مدارک و شواهد تصمیم گیری کند، قطعا زملن کمتری می برد و از لحاظ هزینه به صرفه تر هست. به چنین تصمیماتی رای داوری می گویند. رای داوری برای طرفین لازم الاجراست.
امروزه تمامی قراردادها، از قراردادهای ساختمانی گرفته تا قراردادها و معاملات بین المللی داوری یکی از روشهای اصولی برای حل اختلاف می باشد. برای داوری در ایران آیین دادرسی مدنی و داوری تجاری بین المللی ، قواعد و قوانین حقوقی تعریف کرده اند که جهت تصمیم گیری و داوری از آن استفاده کنند.
در نهایت داوری از لحاظ زمان و حتی هزینه برای شرکتها بصرفه تر از دادگاهها هست. در این مقاله به مبحث داوری چیست و چرا شرکتها آن را ترجیح می دهند؟ می پردازیم.
تعاریف داوری
در اینجا در مقاله داوری چیست و چرا شرکتها آن را ترجیح می دهند؟ تعاریف داوری و مفهوم داوری را با زبانی ساده و سلیس برای شما بیان می کنیم. داوری روشی برای حل و فصل اختلافات بیرون از دادگاه می باشد که طرفین دعوا اختلاف را بین خودشان با انتخاب یک شخص بی طرف تحت عنوان داور ، حل و فصل می کنند. داور هم بعد از شنیدن صحبتهای دو نفر و بررسی مستندات رای را صادر می کند و دو طرف هم بایستی از رای پیروی و آن را اجرا کنند.
از نظر حقوقی ، زیربنای داوری توافق بین طرفین است. بدین معنا که کسی نمی تواند طرفین دعوا را مجاب کند که برای حل اختلافشان، روش داوری را انتخاب کنند. داور باید کاما بی طرف، باانصاف و آشنا به قوانین حقوقی باشد و تصمیم او لازم الاجرا باشد.
مبانی حقوقی داوری در ایران
در این قسمت از مبحث داوری چیست و چرا شرکتها آن را ترجیح می دهند؟ باید اشاره کرد که مبنا و اساس و مبانی حقوقی داوری در ایران ، از دو منبع اصلی نشات میگیرد.
- قانون آئین دادرسی مدنی که بر داوری داخلی نظارت دارد و نظارت بر داوری داخلی را برعهده دارد
- قانون داوری تجاری بین المللی مصوب 1376 که مختص داوریهای تجاری و بین المللی هست.
در این قوانین موارد زیر بیان میگردد.
- هر فردی که دارای اهلیت حقوقی هست میتواند رضایت به داوری بدهد.
- داور یا هیات داوران بایستی بی طرف باشند و طرفین قبولشان داشته باشند و آنها را امین و مورداعتماد بدانند.
- رای داور چنانچه با رعایت اصول و قوانین باشد، اعتبارش در حد اعتبار رای دادگاه است.
- طرف بازنده در رای می تواند در یکسری موارد و مسائل مشخص به رای داور اعتراض کند که البته این اعتراضات هم چارچوب محدودی براش تعریف شده است.
اصول داوری
در بحث داوری چیست و چرا شرکتها آن را ترجیح می دهند؟ مبحث دیگر اصول داوری هست. برای یک داوری دارای اعتبار و قانونی بایستی یکسری اصول رعایت گردد.
- اختلاف
در داوری چیست و چرا شرکتها آن را ترجیح می دهند بیان میگردد که داوری زمانی معنا و مفهوم پیدا می کند که دو یا چند شخص بینشان اختلاف پیش بیاید. چنانچه اختلاف واقعی یا بالقوه ای وجود نداشته باشد داوری معنایی ندارد.
- توافق داوری
در داوری چیست و چرا شرکتها آن را ترجیح می دهند مبحث بعدی مبنای داوری است. پایه و اساس داوری بر این است که دو طرف رضایت امل داشته باشند که این رضایت به دو صورت میتواند باشد.
شرط داوری در قرارداد اصلی
توافق منفک و جداگانه بعد از ایجاد اختلاف
- داور یا هیات داوران
داور فردی هست که طرفین دعوا او را تحت عنوان قاضی خصوصی خودشان انتخاب می کنند. این فرد باید کاملا بی طرف، باتجربه، عالم و آگاه و صالح باشد. اگر یک داور ، طرف یکی از طرفین داوری را بگیرد و این جانبداری محرز باشد، رای او قابل ابطال هست.
- موضوع داوری
تمامی اختلافات قابلیت ارجاع به داوری را ندارند. برای همه اختلافات را نمی توان روش داوری را انتخاب کرد. مثلا دعاوی خانوادگی و برخی موارد کیفری در صلاحیت داوری نیست و باید از طریق دادگاه اقدام گردد.
- رای داوری
در نهایت، در نتیجه داوری ، د اور رای مکتوب خود را می دهد. این رای برای طرفین حکم دادگاه را دارد و لازم الاجراست. اگر هر یک از طرفین از رای سرپیچی کنند برای اجرای آن می توان به دادگاه مراجعه کرد.
پیشنهاد می کنیم جهت درک بهتر، مقاله چگونه یک داور حقوقی مناسب انتخاب کنیم؟ را مطالعه بفرمایید.
داوری چیست و چرا شرکتها آن را ترجیح می دهند؟ – انواع داوری
در مبحث داوری چیست و چرا شرکتها آن را ترجیح می دهند؟ بیان انواع داوری از اهمیت زیادی برخوردار هست. داوری در حقوق ایران و بین الملل انواع و اشکال مختلفی دارد. مهمترین انواع داوری را می توانیم اینگونه بیان کنیم.
- داوری اختیاری
در نوع داوری اختیاری دو طرف دعوا، با توافق همدیگر، حل و فصل اختلافشان را به داوری می سپارند. در این داوری ، هیچ اجباری در کار نیست و مبنای کار بر رضایت طرفین است.
- داوری اجباری
برعکس داوری اختیاری ، در داوری اجباری ، قانونگذار مقرر میکند که برای حل و فصل اختلاف باید صرفا از روش داوری استفاده گردد. بعنوان مثال در حل دعاوی بین کارگر و کارفرما و یا اختلافات بین شرکتها و پیمانکاران دولتی ، صرفا باید از روش داوری اجباری بهره برد.
- داوری داخلی
زمانی که طرفین دعوا ایرانی باشند و موضوع و موضع اختلاف هم در داخل کشور باشد، این داوری ، داوری داخلی است که تابع قانون آئین دادرسی مدنی می باشد.
- داوری بین المللی
وقتی که یکی از طرفین غیر ایرانی باشد و یا محل داوری خارج از کشور باشد، این نوع داوری ، داوری بین الملی هست. این نوع داوری تابع قانون داوری تجاری بین المللی ایران است.
- داوری سازمانی و موردی
داوری سازمانی ، یکی از انواع داوری هست که در راستای چارچوب موسسات رسمی خاص میباشد. مثلا مرکز داوری اتاق بازرگانی
داوری موردی ، یکی از انواع می باشد که در این نوع داوری که بصورت موردی پیش میاید، طرفین خودشان داور را انتخاب می کنند و بدون وجود یک نهاد رسمی اختلاف بین خودشان را حل می کنند.
داوری چیست و چرا شرکتها آن را ترجیح می دهند؟ – مراحل داوری
در بحث داوری چیست و چرا شرکتها آن را ترجیح می دهند فرایند داوری شامل مراحل مشخص و مختلفی است که مراحل داوری را می توانیم اینگونه بیان کنیم.
- تشکیل توافق داوری
اولین گام در داوری ، ایجاد یک توافق معتبر بین طرفین دعوا می باشد. این توافق به دو شکل، شرط داوری در قرارداد اصلی و یا توافق جداگانه بعد از ایجاد اختلاف که قبلا بیان کردیم، صورت میگیرد.
- طرح دعوی و پاسخ طرف مقابل
بعد از اینکه تشکیل توافق داوری صورت گرفت، طرفی که اکی و مدعی اختلاف هست، دادخواست خود را به داور میدهد. بایستی توجه کرد که در آن دادخواست، بایستی خواسته و دلیل اختلاف و مستندات لازم را ذکر کند. طرف دیگر دعوا که از او شکایت شده نیز بایستی در مهلتی که بهش داده شده، دفاعیاتش را ارائه بدهد.
- رسیدگی داوری و شنیدن اظهارات دو طرف
در این مرحله داور بایستی شواهد و دلایل و مستندات را بررسی کند و سپس جلسه ای را برای شنیدن اظهارات دو طرف مشخص کند. این جلسات با توجه به شرایط موجود میتواند بصورت حضوری یا آنلاین برگزار گردد.
- بررسی نهایی و صدور رای داوری
بعد از شنیدن اظهارات دو طرف و بررسی شواهد و مستندات، داور تصمیم خودرا میگیرد.
رای داور بایستی دارای شرایط زیر باشد.
- رای داور بایستی حتما مکتوب باشد.
- بر اساس دلایل و مستندات موجود صادر گردد.
- مشخصات طرفین و خلاصه ادعاهای طرفین در آن ذکر گردد.
- بایستی به امضای داور یا داوران برسد.
داوری چیست و چرا شرکتها آن را ترجیح می دهند؟ – اجرای رای داوری
در نهایت آخرین مرحله از مراحل داوری ، اجرای رای داوری است. رای داوری همانطورکه بارها تاکید کردیم برای طرفین دعوا لازم الاجراست. اگر طرف بازنده از انجام آن سرباز بزند، طرف برنده می تواند از دادگاه درخواست اجرای رای داور را بکند.
مزایای داوری – چرا داوری ؟
داوری چیست و چرا شرکتها آن را ترجیح می دهند؟ مبحث مهم دیگر مزایای داوری هست. چرا امروزه شرکتها و اشخاص حقیقی و حقوقی داوری را ترجیح می دهند و کمتر به سوی دادگاهها می روند؟ می توانیم با توجه به مزایای داوری این دلایل را بیان کنیم.
سرعت و کارآمدی
همانطورکه در ابتدای مقاله داوری چیست و چرا شرکتها آن را ترجیح می دهند بیان کردیم. داوری از لحاظ زمان خیلی کوتاهتر از دادگاهها هست. به این معنا که رسیدگی در دادگاهها گاها سالها زمان می برد اما داوری عموما چندماهه انجام میگردد. قطعا زمان برای تمامی سازمانها و کسب و کارها حائز اهمیت زیادی است.
تخصص داوران
در اختلافات تخصصی مانند اختلافات فنی ( پروژه های عمرانی، بیمه، بانکی و یا فناوری و اطلاعات ) و خیلی از نهادهای تخصصی دیگر، طرفین میتوانند داور متخصص همان حوزه را انتخاب کنند که قطعا بهتر از قاضی عمومی می تواند اختلافشان را حل و فصل کند.
محرمانگی
مهمترین ویژگی داوری که بهترین مزیت آن است، محرمانگی روند رسیدگی به پرونده اختلاف است. در دادگاهها جلسات علنی هستند و رای علنی اعلام میگردد اما در داوری جزئیات پرونده و همچنین رای صادره منتشر و علنی نمی گردد.
انعطاف پذیری
یکی دیگر از مزایای مهم داوری ، انعطاف پذیری آن است. یعنی اینکه طرفین می توانند در مورد قانون حاکم، محل داوری، زمان برگزاری جلسات داوری و زبان رسیدگی به توافق برسند.
کاهش تنش میان طرفین
داوری به دلیل اینکه فضایی غیر رسمی دارد و بنوعی بر پایه گفت و گو می باشد، در قیاس با دادگاه کمتر ایجاد خصومت و دشمنی می کند و به حفظ روابط تجاری کم میکند.
داوری چیست و چرا شرکتها آن را ترجیح می دهند – معایب داوری
داوری چیست و چرا شرکتها آن را ترجیح می دهند؟ بایستی معایب داوری را بیان کنیم. داوری دارای معایبی نیز هست که معایب داوری را می توانیم اینگونه بیان کنیم.
- رای داوری عموما قطعی هست و فقط در یکسری شرایط ویژه می توان به آن اعتراض کرد.
- داوران به دلیل اینکه نظارت قضایی بر حکمشان محدود هست، گاها اشتباهاتی می کنند که قابل اصلاح نیست.
- در دعاوی بین المللی گاها دستمزد داوران بسیار بالاست و هزینه گزافی دارد.
- چنانچه داور با یکی از طرفین دعوا آشنایی و ارتباط نزدیکی داشته باشد، بی طرفیش زیر سوال میرود.
- در بعضی از مواضع و موضوعات مانند دعواهای خانوادگی اصولا نمیتوان از روش داوری استفاده کرد.
جهت کسب اطلاعات درباره داوری چیست و چرا شرکتها آن را ترجیح می دهند با مشاورین مرکز ما با شماره زیر تماس حاصل بفرمایید. همچنین برای شرکت در دوره های داوری و ثبت نام از طریق سایت دیگر مرکز به آدرس https://utdba.com/ که زیرنظر دانشگاه تهران هست با مشاورین ما، ارتباط بگیرید.
88534186 – 021
88524538 – 021
91030954 – 021
