داوری در قراردادهای تجاری بین المللی چیست و چه مزایایی دارد؟
داوری در قراردادهای تجاری بین المللی چیست و چه مزایایی دارد؟
در روابط تجاری بین المللی، اختلاف میان طرفین امری اجتنابناپذیر است به همین جهت داوری در قراردادهای تجاری بین المللی اهمیت زیادی دارد. حل این اختلافات از طریق دادگاههای ملی، به دلیل تفاوت نظامهای حقوقی، طولانی بودن روند دادرسی و بیاعتمادی به بیطرفی قضایی، معمولاً مطلوب تجار نیست.
به همین دلیل، داوری تجاری بین المللی بهعنوان روشی خصوصی، سریع و بیطرف برای حلوفصل اختلافات، جایگاه ویژهای در قراردادهای تجاری پیدا کرده است.
مقاله پیشنهادی:
تعریف داوری تجاری بین المللی
داوری در قراردادهای تجاری بین المللی فرآیندی است که طی آن اختلافات ناشی از قراردادهای تجاری میان اشخاص حقیقی یا حقوقی از کشورهای مختلف، توسط یک یا چند داور بیطرف و خارج از دادگاههای رسمی حلوفصل میشود.
در حقوق ایران، قانون داوری در قراردادهای تجاری بین المللی مصوب ۱۳۷۶ این مفهوم را تعریف و تنظیم کرده است. مطابق ماده ۱ این قانون، داوری زمانی بین المللی تلقی میشود که یکی از طرفین، در زمان انعقاد قرارداد، در کشوری غیر از کشور طرف دیگر اقامتگاه یا محل کسبوکار داشته باشد.
مبنای حقوقی داوری در قراردادهای تجاری بین المللی
مبنای داوری، توافق طرفین است؛ این توافق ممکن است بهصورت شرط داوری در متن قرارداد یا بهصورت قرارداد مستقل پس از بروز اختلاف باشد.
داوری تابع اصول زیر است:
استقلال شرط داوری از قرارداد اصلی؛ یعنی حتی اگر قرارداد اصلی باطل شود، شرط داوری معتبر باقی میماند.
اصل حاکمیت اراده طرفین؛ طرفین میتوانند مقر داوری، زبان رسیدگی، تعداد داوران و قواعد حاکم بر داوری را تعیین کنند.
بیطرفی و استقلال داور؛ داور باید از هرگونه وابستگی به طرفین اجتناب کند.
مزایای داوری در قراردادهای تجاری بین المللی
مزایای داوری در قراردادهای تجاری بین المللی – سرعت در رسیدگی
داوری نسبت به دادرسی قضایی زمان کمتری نیاز دارد. آیین رسیدگی سادهتر است و طرفین میتوانند درباره زمانبندی جلسات توافق کنند.
مزایای داوری در قراردادهای تجاری بین المللی – محرمانگی
در داوری، برخلاف دادگاه، جلسات و آراء معمولاً محرمانه باقی میمانند. این ویژگی برای شرکتهای تجاری که مایل به حفظ اسرار تجاری و شهرت خود هستند، اهمیت زیادی دارد.
مزایای داوری در قراردادهای تجاری بین المللی – بیطرفی و اعتماد متقابل
انتخاب داور یا نهاد داوری مورد توافق طرفین (مانند ICC یا LCIA) سبب میشود هیچیک از طرفین احساس جانبداری از سوی مراجع ملی نداشته باشند.
مزایای داوری در قراردادهای تجاری بین المللی – تخصص داوران
در داوری، طرفین میتوانند افرادی را بهعنوان داور انتخاب کنند که در حوزه خاص (مثلاً نفت و گاز، ساختوساز، یا بازرگانی بین المللی) تخصص حقوقی و فنی داشته باشند.
مزایای داوری در قراردادهای تجاری بین المللی – قابلیت اجرای بین المللی آراء
بر اساس کنوانسیون نیویورک ۱۹۵۸، آرای داوری صادرشده در کشورهای عضو، در بیش از ۱۶۰ کشور قابل شناسایی و اجراست. این ویژگی، داوری را به مؤثرترین ابزار اجرای عدالت در معاملات بین المللی تبدیل کرده است.
نهادهای معتبر داوری بین المللی
مهمترین مراکز داوری که در قراردادهای بین المللی مورد استفاده قرار میگیرند عبارتاند از:
دیوان داوری بین المللی اتاق بازرگانی بین المللی (ICC) در پاریس
مرکز داوری لندن (LCIA)
مرکز داوری بین المللی سنگاپور (SIAC)
مرکز داوری اتاق بازرگانی ایران و اتریش (VIAC)
مرکز داوری اتاق بازرگانی ایران (برای داوریهای مرتبط با شرکتهای ایرانی)
داوری در قراردادهای تجاری بین المللی
داوری تجاری بین المللی ابزاری مؤثر، سریع و تخصصی برای حل اختلافات فرامرزی است که با تکیه بر اصل حاکمیت اراده، بیطرفی و قابلیت اجرا در سطح بین المللی، جایگزین مناسب دادگاههای ملی شده است.
در عین حال، تنظیم دقیق شرط داوری و انتخاب نهاد یا داور متخصص، نقش تعیینکنندهای در اعتبار و اجرای رأی داوری دارد.
جهت کسب اطلاعات بیشتر در خصوص دوره DBA داوری از سایت https://utdba.com/T4agncy دیدن بفرمایید.
